Ο γάμος, τόσο ως τελετουργία όσο και ως κοινωνική εκδήλωση, είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την παράδοση. Σε χώρες, μάλιστα, με σημαντική λαϊκή εθιμοτυπία, όπως στην Ελλάδα και την Κύπρο, η λαογραφία έχει να παρουσιάσει πολλά γαμήλια έθιμα που έχουν να κάνουν με την προετοιμασία, με την τέλεση αλλά και με τις πρώτες μέρες της κοινής συμβίωσης του νέου ζευγαριού.

Κεντρικό ρόλο σε αυτά τα έθιμα έχουν αναπόφευκτα οι νεόνυμφοι, αλλά και οι άμεσοι συγγενείς τους, που πρωταγωνιστούν στο πλαίσιο του αποχαιρετισμού των παιδιών τους και της σωστής προετοιμασίας τους για τις απαιτήσεις και τις χαρές της νέας τους ζωής. Ταυτισμένος με την υποταγή της γυναίκας προς τον άνδρα αλλά και το σεβασμό που εκείνος πρέπει να δείχνει προς τη σύζυγό του, ο γάμος στη λαϊκή παράδοση στηρίζεται στην καλή φήμη της νύφης αλλά και στην εργατικότητα του γαμπρού που αποτελεί τον τροφοδότη του νοικοκυριού.

Η σημασία των γαμήλιων εθίμων

Τα προικιά είναι η εφάπαξ συνεισφορά της νύφης στο νέο σπιτικό, γι’ αυτό, τόσο στην κυπριακή όσο και στην ελληνική παράδοση, παραδίδονται στον γαμπρό ή στους γονείς του με χορούς και με τραγούδια.

Το ξύρισμα του γαμπρού από τον κουμπάρο ή από τον κουρέα, το κουλούρι του γάμου που δινόταν στους καλεσμένους, η συνοδεία της νύφης στην εκκλησία από σύσσωμη την τοπική κοινότητα, ο χορός του κρεβατιού όταν τελείωνε το κέντημα του στρώματος από τις φίλες της νύφης, η παρασκευή του ρεσιού (εδέσματος από σιτάρι και αρνίσιο κρέας, που προσφερόταν μετά την τέλεση του γάμου), αλλά και το ράντισμα του ζευγαριού μετά τη γαμήλια τελετή, είναι μερικά μόνο από τα πολλά έθιμα που κυριάρχησαν, με πολλές παραλλαγές από τόπο σε τόπο, ιδιαίτερα στην Κύπρο. Μην ξεχνάμε πως για το νησί, η τήρηση των εθίμων, που είχαν άμεση συσχέτιση με τη θρησκεία, αποτελούσε τον συνδετικό κρίκο με την παράδοση, διατηρώντας έτσι δυνατή την εθνική συνείδηση στους κατοίκους του νησιού.